MUHAFAZAKAR MODADA COĞRAFİ KİMLİK: TÜRK KADINININ RAFİNE TARZI

     Dünya muhafazakar moda literatürüne baktığımızda, coğrafyaların giyim kodları arasındaki en temel farkın aslında ‘terzilik ve kesim' anlayışında saklı olduğunu görüyoruz. Bugün Arap dünyasından Kuzey Afrika’ya kadar çok geniş bir coğrafyada kadınlar; omuzdan ayak bileğine pelerin gibi inen, bel ve göğüs hattını tamamen gizleyen dökümlü abayaları ya da tek parçadan oluşan celabiyeleri tercih ediyor. Bu bölgelerdeki dökümlü, salaş ve tek parça tarzın tam aksine, Türk muhafazakar modasında ise çok ciddi bir terzilik işçiliği hakim. Türk kadınının dış giyim tarzı; omuzları dik gösteren ceket formundaki yapısı, vatka detayları ve bedene o hantal görünümü vermeyen zarif bel kuplarıyla diğer kültürlerden tamamen ayrılıyor. Şüphesiz ki Türk tesettür modası bu estetik gücünü, Türkiye'nin küresel ölçekte gelişmiş tekstil sanayisinden alıyor. 

     Ancak bu fark sadece kalıplarla da sınırlı değil; işin bir de form ve renk felsefesi boyutu var. Körfez kadınlarının giydiği o siyah abaya geleneğinden ya da Kuzey Afrika’nın tek parça celabiye kültüründen uzaklaşan Türk kadını; dış kıyafet olarak daha çok kap ve trençkot gibi Batılı formları tercih ediyor. Böylece tek parçanın tekdüzeliği yerine, çok parçalı, katmanlı ve şehir hayatına uygun modern bir tarz ortaya koyuyor. Üstelik renkleri de diğer Müslüman ülkelerdeki hemcinslerine kıyasla çok daha rafine, dengeli ve özgürce kullanma becerisine sahip. Bu yaklaşımıyla Türk modası; Arap dünyasındaki o monokrom ve baskın örtü anlayışını kırdığı gibi, Uzak Doğu muhafazakar giyiminde sıkça rastlanan o göz yorucu neon tonlardan ve karmaşık renk cümbüşlerinden de tamamen ayrışıyor. 

     Baş bağlama sanatı ve kumaş seçimleri ise bu özgün duruşu adeta zirveye taşıyor. Türk kadını, başörtüsünde lüksün ve zarafetin simgesi olan ipek kumaşları başrole koyuyor. Gardırobunda hem klasik kare ipek eşarplara hem de modern uzun şallara yer açarak, bunları tek renkli asil tonlarda veya çok özgün desenlerle kombinliyor. Bunun da ötesinde Türkiye, kadının yüz hatlarına göre şekillenen, boyundan bağlamalıdan iğnesiz dökümlülere kadar yüzlerce farklı bağlama türevi ve stiliyle muazzam bir çeşitlilik sunuyor. Buna karşılık diğer Müslüman ülkelerde bu denli zengin bir bağlama türevi görmek pek mümkün değil. Örneğin Körfez ve Arap dünyasındaki kadınlar genellikle daha pratik, kaymayan şifon veya krep şalları tercih edip tek bir kalıba bağlı kalırken; Uzak Doğu kadını ise sıcak iklimin de etkisiyle daha çok pamuklu, viskon veya penye kumaşlara yönelerek sınırlı ve standart bağlama modellerini kullanıyor. 

     Türk kadınının stilini rafine kılan en cesur adımlardan biri de şüphesiz aksesuar kullanımıdır. Diğer Müslüman ülkelerdeki kadınlar başörtüsünü daha statik ve aksesuardan izole şekilde kullanırken; Türk kadını, tesettürde aksesuarı bir özgürlük alanı olarak görüyor. Şalın altından zarifçe sarkan iddialı küpeler, boyun kısmına estetik katan uzun zincirler, minimal broşlar ve çoklu yüzük kombinleri Türk muhafazakar modasının vazgeçilmez birer parçası haline gelmiş durumda. Öyle ki Türk tekstil sektörü, sırf bu küpeli kullanım kolaylığı için özel "küpe gösteren hazır şal modelleri" dahi üretmektedir.

      Giyim kuşamı tamamlayan ayakkabı ve çanta kullanımındaki detaylara geldiğimizde ise coğrafyaların modaya bakış açısı tamamen netleşiyor. Daha çok siyah ve tek parça abaya giyimini tercih eden Körfez kadınları için ayakkabı ve çanta, adeta tek lüks alanı ve en güçlü statü vurgusu. Kıyafetin tekdüzeliğini kırmak adına bu aksesuarlarda her zaman en pahalı ve en dikkat çekici olanları tercih ediyorlar. Buna karşılık Uzak Doğu kadını için bu nesneler daha çok konfor, işlevsellik ve pratikliğin ön planda olduğu birer ihtiyaç malzemesi. Türk kadını içinse ayakkabı ve çanta ne sadece bir statü sembolü ne de salt bir ihtiyaç; o, çok parçalı giyimin en önemli tamamlayıcısı. Türk tesettür stilinde aksesuarlar, kıyafetin bütünüyle yakalanması gereken o rafine renk, stil ve takı uyumunun vazgeçilmez birer parçası olarak konumlanıyor. Sanayinin getirdiği yüksek üretim kalitesini bu çok parçalı modern formlar, bütünsel aksesuar uyumu, eşsiz başörtüsü sanatı ve rafine renk zevkiyle birleştiren Türk kadını, dünya genelinde taklit edilen çok güçlü bir moda ekolü yaratmış durumda.